VRIJHEID DEEL JE MET ELKAAR
Op 4 mei herdenken we de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien.
We herinneren ons de perioden van rechteloosheid en onvrijheid.
De oorlogsgeschiedenis van De Lier
Wat gebeurde er zoal in de oorlogsjaren in De Lier. Zoals overal was er actief en passief verzet, waren er mensen die zich met gevaar voor eigen leven opstonden tegen bezetter en zelfs hoog opklommen in de hiërarchie van het verzet en waren er mensen die zich gedeisd hielden.
Burgemeester Van der Hoeven moest na de April/Mei-staking het veld ruimen ten gunste van een meer Duitsgezinde burgemeester Burgersdijk (maar dat was ook geen kwaaie) en het bevolkingsregister raakte spoorloos.
Museum De Timmerwerf heeft waar mogelijk onderzoek gedaan naar verhalen en gebeurtenissen en deze gepubliceerd op haar website.
Hieronder vindt u de linkjes naar deze verhalen.
Het burgemeesterschap van Cornelis Jan van der Hoeven in De Lier
Over De Lier in oorlogstijd is relatief veel bekend. In 1995 schreef Gerda Gunneweg er een mooi, toegankelijk boek over, vooral op basis van interviews. Het geeft een rijk beeld van gebeurtenissen en belevingen tussen 1940 en 1945. Niettemin komen er nog steeds vergeten feiten naar boven. Het is de moeite waard die te bewaren. Dat is meteen ook het oogmerk van dit stuk: het vastleggen van een stukje Lierse geschiedenis.
Johannes van der Zwan Oorlogsslachtoffer uit De Lier
Op ereveld Loenen ligt begraven J. (Johannes) van der Zwan, een van de vele oorlogsslachtoffers tussen talloze andere. Ik zou er geen bijzondere aandacht aan hebben besteed als ik niet in Veritas van 28 juni 1946 op een rouwadvertentie was gestuit. Deze Johannes van der Zwan was dus afkomstig uit De Lier. Hij woonde in een van de huisjes aan wat nu de AD Vosstraat heet, en die in 1960 onbewoonbaar werden verklaard en later gesloopt. Het rijtje waar nummer 15 deel van uitmaakte, was eigendom van het algemeen armbestuur “De Groote armen van De Lier”.
Een Lierse nachtmerrie
Bij het speurwerk naar de laatste maanden van het leven van Jan van der Zwan, ontdekte ik tot mijn verrassing dat in diezelfde nacht van 5 op 6 juli nog vijf mannen in De Lier zijn opgepakt. De eerste bron waren de twee kinderen van Jan, die van hun moeder hadden gehoord dat sprake was geweest van verraad en dat er behalve Jan nog enkele mannen waren opgepakt. Dit vond bevestiging in dossiers van het Rode Kruis, waaruit bleek dat zes mannen uit De Lier tegelijk naar Amersfoort en op 28 juli 1944 naar Duitsland zijn overgebracht.
De Engelandvaart van Piet Smits
Tijdens de Duitse bezetting hebben velen geprobeerd om te ontkomen aan het onderdrukkende Duitse regiem. Hoevelen daarin zijn geslaagd is niet precies bekend. Aangenomen wordt dat het er ongeveer 2150 waren. Anders dan het woord doet vermoeden bereikten Engelandvaarders bepaald niet altijd per boot vanuit Nederland het Britse vasteland. Dat werd ook per vliegtuig geprobeerd. Vaak werd een lange weg over land afgelegd voordat de oversteek kon worden gemaakt via Zwitserland, Zweden, Spanje of via Rusland en het verre oosten.
Tinus Vermeer, verzetsman uit De Lier
Kees Riezebos Inleiding Loe de Jong schrijft in zijn standaardwerk over de Tweede Wereldoorlog over ‘een Westlandse tuinderszoon’, die de leiding heeft over de knokploegen in Amsterdam. Hij schrijft er niet bij wie het was of uit het welke gemeente deze tuinderszoon kwam. De Jong is nogal kritisch over hem. Kort gezegd leidde De Jong uit gesprekken met en onderzoek van anderen door anderen af, dat deze verzetsman nogal eigengereid optrad. Deze tuinderszoon was Vincentinus Phulps (Tinus) Vermeer, bij het uitbreken van de oorlog 24 jaar oud en al 18 jaar woonachtig in De Lier.
Vereniging voorm. L.O.-L.K.P.
Tijdens de ledenvergadering van 1986 werd een voorstel ingediend om de voorvallen en belevenissen van de verzetsstrijders van LO/LKP Vlaardingen-Westland op schrift te stellen. Dit voorstel is toen door het bestuur in overweging genomen en na rijp beraad werd tijdens de bestuursvergadering van januari 1989 besloten tot uitvoering te gaan.
Herinneringen uit het verzet tijdens de bezetting 1940-1945 door Bram Jonker
De Lierse jaren van Bram Naeije
Onderwijzer in het verzet
Dit verhaal heeft als hoofdpersoon een Zeeuwse, jonge man: Bram Naeije. Hij vertrekt na zijn opleiding naar De Lier, trouwt, wordt een gerespecteerd lid van de Lierse samenleving en bouwt met zijn vrouw Dien een gezin op. Als onderwijzer aan de gereformeerde school zijn christelijke waarden zijn leidraad. Bram staat in een stevige protestante traditie waarin God, vaderland en Oranje centraal staan. Hij bevordert in het sociale leven sport en weerbaarheid in een tijd waarin de Duitse dreiging groeit. En dan wordt het oorlog en is ‘alles van waarde’ in het leven niet meer vanzelfsprekend. Bram maakt in dat perspectief moeilijke keuzes vanuit de overtuigingen van zijn opvoeding en vorming.
Familie Van den Berg
Het is al laat op de zaterdagmiddag van 16 september 1944 als twee kinderen op de Kerklaanbrug reikhalzend uitkijken naar de thuiskomst van ‘DE HOOP 5’. Hun vader is de vaste schipper op deze motorschuit en hij kan elk moment in De Lier aankomen. Moeder heeft er met het avondeten al rekening mee gehouden. Het is al half zes geweest maar de motorschuit met hun vader is nog nergens te zien. De kinderen gaan weer teleurgesteld naar huis.
Rond 22.00 uur staan onverwachts een politieagent en de pastoor op de stoep en die komen moeder vertellen dat vader nooit meer thuis zal komen.
OVER ONS
Het bestuur van de stichting wordt gevormd door:
v.l.n.r.
Steven Cogels, penningmeester
Jeroen Verspeek, voorzitter
Marloes van den Berg, secretaris
Gerrit Riezebos, alg. bestuurlid